ޒައިތޫންއާއި އެކު ލޫސީ މަރިޔަމް އަދި ދާނިޔަލްވެސް އެތަނުން ނުކުމެގެން ހިގައިގަތީ ގަނޑުވަރާއި ދިމާލަށެވެ. ލޫސީގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ މޮޅިވެރިކަމެވެ. ލާވަންއާއިމެދު އޭނަގެ ހިތް ބިރުގަންނަނީއެވެ. ޒަައިތޫން ކޮޓަރިކޮޅަށް ވެދެވަޑައިގަތުމުން ލޫސީ މަރިޔަމްއާއެކު ވާހަކަދައްކަން އިރުކޮޅަކު އިނެވެ. މުސްލިމުންގެ ހެދުންތައް ހޯދަން ވާހަކަދެކެވުނެވެ. އެވާހަކައިގެ ތެރޭ މަރިޔަމް ޒައިތޫން އޭނަ ބިންގަރާހަށް ލީ ވާހަކަދެއްކުމުން ލޫސީއަށް ހައިރާންކަމެއް ލިބުނެވެ. ގަބޫލުކުރަން ދަތިވިއެވެ. ނަމަވެސް ގަނޑުވަރު ތެރޭގެ ސިއްރުތަކަކީ ބައެއްފަހަރު އެކަހަލަ އެއްޗެކެވެ. މަންމާފުޅުގެ ނިޔަތް އެހެންމީހަކަށް ނޭގޭނެއެވެ. ނަމަވެސް ލޫސީ ދެކުނުގޮތުން އެއީ މަންމާފުޅުގެ އަމިއްލަ ނިންމެވުމެކެވެ. ދާނިޔަލްއާއި ޒާރާ ގެ ކައިވެންޏަކީ މަންމާފުޅުގެ ހުވަފެނެކެވެ.

މަރިޔަމް ގަނޑުވަރުތެރޭ އުޅެނިކޮށް ދާނިޔަލް ގޮވައިލިއެވެ.

"މަރިޔަމް ކިހިނެއް ތިހަދަނީ؟ " ދާނިޔަލް ކުރިމަތިން ފެނުމުން މަރިޔަމް ސިހޭގޮތްވިއެވެ.

"އަޅުގަނޑަށް ކަމެއް ވެއްޖެތޯ؟"

"ކޮންތާކު އުޅެފައި ތިއައީ މަރިޔަމް؟ ފިލައިގެން ދިޔަކަމަށް އަޑުއަހާފައި އަހަރެން ވަނީ....." ދާނިޔަލް ބުނެލިއެވެ.

"އެއީ ތެދު ވާހަކައެއް. އަޅުގަނޑު މިއުޅެނީ ވަރަށް އަވަހަށް ކައިވެނި ކުރަން. މަރިޔަމް މަތިން ހަދާން ނައްތާލާ......." މަރިޔަމް މަޑުކޮށްލުމެއް ނެތި ބާރުބާރަށް ހިނގާފައިގޮސް ލޫސީ ގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ އިތުރު ސުވާލުތަކުން ސަލާމަތްވިއެވެ. ދާނިޔަލްގެ މޫނު ރަތްވުމާއެކު އަތް މުށްކެވިގެން ހިގައްޖެއެވެ. މަރިޔަމްދެކެ ހިތުގައިވާ ލޯބި ނަފްރަތަށް ބަދަލުވާން އުޅުނެވެ. އެކަަމަކު އެއީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ކުޑައިރުއްސުރެން އޭނައާއިއެކު އުޅެ ބޮޑުވި އެންމެ ލޯބިވާ އެއްފަރާތެވެ. ނަމަވެސް މަރިޔަމްގެ ޖުމްލައިން އޭނަގެ ހިތް ކުދިކުދިވެ މާޔޫސްކުރުވައިފިއެވެ.

***

ހަލަބް ކިއްލާގެ ފާތިހު ދާމިސްއާއި އޭނަގެ އެކުވެރި މުޖާހިދުންނަށް ޔޫގަންނާގެ ޑޮކްޓަރުންގެ އިތުރުން އަރަބި ބޭސްވެރިންވެސް ދިޔައީ ބޭސްކުރަމުންނެވެ. ޒަޚަމްވެފައިވާ ލެއް ބޮޑުކަމުން ކުރީކޮޅުގައި މާ ބޮޑު އުއްމީދެއްވެސް ނެތެވެ. ހަށިގަނޑުގައިވާ ޒަޚަމްތަކާ އެކުވެސް އޭނަ ކެތްތެރިވިއެވެ. ދެހަފްތާއެއްހާ ދުވަހު ޑޮކްޓަރުންގެ މިންނެތް މަސައްކަތުން އުއްމީދު އާވިއެވެ. އޭރު ދާމިސްގެ އެކުވެރިން ފަސޭހަވެ ކޭމްޕުން ދޫކޮށްލައިފިއެވެ. ދާމިސްއަށް ތަންމަތިން ތެދުވެ އުޅުމުގެ ހުއްދަ އަދި މުޅިއަކުން ނުލިބެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނައަށް މަޑުމަޑުން ލުއިވަމުން ދިޔައެވެ.

އެދުވަސްކޮޅު ތެރޭ އަބޫއުބައިދާ މާފު ދެއްވި ދަނޑުވެރިން އެ ލަޝްކަރުގެ ތެރެއަށް އައިސް ވިޔަފާރިކޮށް ހަދަން ފަށައިފިއެވެ. ދުވާލު ބޮޑު ބަޔެއް މުސްލިމުންނާއެކު އުޅެ އެމީހުންނާއެކު އެކި ހަރަކާތްތަކުގައި އުޅެ އެއް ބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ދަސްވަމުން އައެވެ. މުސްލިމުން އުޅޭގޮތް ރީތިވެ އަޅުކަމާއި އަޚުލާގުން އަސަރުކުރިއެވެ. އަޅުކަމުގެ ފުރިހަމަކަން ދެކެފައި ބައެއް ދަނޑުވެރިން އަމިއްލައަށް އެދިގެން އިސްލާމްދީނަށް ވަނެވެ.

ދާމިސްއަށް ފުރިހަމަ ސިއްހަތެއް ލިބި ދަތުރުކުރެވޭވަރު ވުމުން އަބޫ އުބައިދާ ގަސްތު ކުރެއްވީ އެހެން ދިމާލަކަށް ދަތުރު ފައްޓަވާށެވެ. އެހުރިހާ ދުވަސްވާންދެން މަޑުކުރައްވީ ދާމިސްއަށް ފުރިހަމަ ސިއްހަތެއް އަނބުރާ ލިބެންދެންނެވެ. އެއަށްފަހު އެތާ ތިބުމުގެ މާ ބޮޑު ބޭނުމެއްނެތުމާއެކު ލަޝްކަރު ފުރުވާލަން އެކަލޭގެފާނު ނިންމެވީއެވެ. ޔޫގަންނާގެ ރޭވުމާ އެއްގޮތަށް އައުޒާޒް ކިއްލާ ފަތަހަ ކުރުމަކީ ދެން އޮތް އަނެއް އަމާޒެވެ. އެގޮތުން ސަތޭކަ ހަގުރާމަވެރިންގެ ލަޝްކަރެއް ތައްޔާރުކުރެއްވީ ދިހަ ގަބީލާއިން ކޮންމެ ގަބީލާއަކުން ދިހަ ހަގުރާމަވެރިން ހަމަކޮށްފައެވެ. ކޮންމެ ގަބީލާއަކަށް ވެރިއަކު ލެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު މުޖާހިދުންނާއި މުޚާތަބުކޮށް ނަސޭހަތް ތެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ. "އޭ ހިވްވަރުގަދަ މުޖާހިދުންނޭ، މަތްﷲ ތިޔަ މުޖާހިދުންގެ މަސައްކަތުގައި ބަރަކާތް ލައްވާށި. އެންމެ ނަސީބު ރަގަޅު ބަޔަކީ ދީނަށްޓަކާ ހަގުރާމަކޮށް ޝަހީދުވެގެންދާ މުޖާހިދުންކަމާމެދު ޝައްކެއް ނެތް. ކޮންމެ ގަބީލާއަކަށް ކޮމާންޑަރެއް ލާފައި އެންމެންގެ ވެރިއަކީ ޔޫގަންނާ ކަމުގައި ކަނޑައަޅައިފިން. އެމަނިކުފާނަކީ އޭނަގެ ނަފުސް މާތްﷲއާއި ރަސޫލާއަށްޓަކާ ހަދިޔާކޮށްފައިވާ ފަރާތެއް. ވެރިމީހާއަށް ކިޔަމަންވާން ދީނުގައި އަންގަވާފައިވޭ، ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވާގޮތަށް ހުރިހާ މުޖާހިދުން އަމަލުކުރަންވާނެ.. އެތަނަށް ދާންވާނީ ރޫމީންގެ ހެދުމުގައި......"

"މާލިކް އަޝްތަރު އެއްހާސް ހަގުރާމަވެރިންނާއެކު ހަޔެއްކަ ކިލޯމީޓަރު ފަހަތުގައި ތިބެ ޔޫގަންނާގެ ލަޝްކަރު ފަހާ ދާ ގޮތަކަށް ދަތުރުކުރާނީ. ޔޫގަންނާ އައުޒާޒް ކިއްލާއަށް ވަނުމުން ކައިރީގައި ވާ ވިލެޖެއްގައި މަޑުކޮށްގެން ތިބެފައި ފަތިހު ގޮސް ޔޫގަންނާއަށް އެހީވާން ދާނީ....."

އެންމެން އިޝާ ނަމާދަށްފަހު ދަތުރަށް ތައްޔާރުވުމުގައި އަވަދިނެތި އުޅުނެވެ. ހަތިޔާރުތައް ސާފުކޮށް ދަތުރުގެ އިންތިޒާމް ކުރުމަށްފަހު ނިދީގެ އަރާމު ހޯދަން އޮށޯތެވެ. ފަޖުރުލުމުން ތެދުވެ ފަތިސް ނަމާދަށްފަހު އަސްތަކަށް ސަވާރުވިއެވެ. ޔޫގަންނާ އާއިލާގެ ބޭފުޅުނާއެކު ނުކުމެވަޑައިގަތެވެ. އެކުޑަ ގާފިލާ ދަތުރުކުރަމުން ދާ ގޮތުން ހީވަނީ ފަހަތުން އަންނަ ލަޝްކަރަށް ފިލައިގެން ދާހެންނެވެ.

ޒައިތޫންއާއި ލޫސީ އަދި މަރިޔަމްވެސް އެ ގާފިލާއާއެކު ދަތުރުކުރަމުން ދިޔައީ ހިތް ހަމަޖެހިގެން ތިބެއެވެ. ނަމާދު ގަޑި ޖެހުމުން ފެން ގެނުވާ ވުޟޫޫކޮށްގެން ނަމާދު ކޮށްލިއެވެ. ފައިތިލައާއި ހަމަޔަށް ފޯރާވަރުގެ މެކްސީއަކާއެކު މޫނު ފޮތިކޮޅު އަޅާ ފަރުދާވެގެން ހުރުމުން ލޫސީއަށް ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސްވެސް ކުރެވުނެވެ. ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް އައުޒާޒް ކިއްލާއަށް ދެވޭތީ ލޫސީގެ ހިތަށް އުފާވެރިކަމާއި ތަސައްލީއެއް ލިބިފައިވެއެވެ. ލާވަންއާއި ބައްދަލުވުމުގެ ނަސީބު ލިބޭތީއެވެ.

***

ލާވަން އައުޒާޒު ކިއްލާއަށް ދިޔަތާ ދެތިން ދުވަހެއްގެ ތެރޭ އޭނަގެ މަންމާފުޅުގެ އާލާސްކަންފުޅު ފަސޭހަވެއްޖެއެވެ. އެއާއެކުހެން ލާވަންގެ ތަބީއަތަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެއެވެ. އޭނަ ހުންނަނީ އަބަދު މާޔޫސްވެފައެވެ. ހިތާމައާއި މޮޅިވެރިކަމުގައެވެ. ކެއުމާއި ބުއިމާ ދުރުހެލިވެ އެކަނިވެރިކަން ޚިޔާރުކޮށްފިއެވެ. ލާވަންގެ ހިތާމައިގެ ސަބަބުން އޭނަ ފެންނަ މީހަކަށް ހީވަނީ ބޮޑު ބަައްޔެއްގައި އުޅެފައި ތެދުވެގެން އުޅޭ ޒުވާނެއްހެންނެވެ. ކޯތާފަތާއި ދެލޯ ވަޅުވަދެ މޫނު މިލާފައެވެ. އެ ގޮތް ނޭގޭ ބަލީގެ ސަބަބުން އެންމެ ފިކުރުބޮޑުވީ ލާވަންގެ މަންމަ މަލަކާއެވެ. ދަރިފުޅަށް މި ޖެހިގެން އުޅެނީ ކޮންފަދަ ބޮޑު ބައްޔެއް ބާވައޭވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ. މައިންނަކީ ދަރިންދެކެ އެންމެ ލޯބިވާ އިންސާނާއެވެ. ދަރިންގެ ލޮލުން އެންމެ ކަރުނަ ތިއްކެއް އޮހޭތަން ދެކޭކަށްވެސް މަޔަކަށް ކުޅަދާނައެއް ނުވާނެއެވެ. ލާވަންގެ އެހިތާމަތަކުގެ ސަބަބުން މަލަކާ ދަރިފުޅާއި ސުވާލު ކުރަންފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ލާވަންއަށް އެ ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު ދޭކަށް ނުކެރުނެވެ.

ހެނދުނު ތެދުވާހިތް ނުވެފައި ލާވަން އޮތްވާ އޭނަގެ މަންމަ ކޮޓަރިއަށް ވަދެވަޑައިގަތެވެ. އޭނަ އޮތީ މޫނާއެކު ރަޖާ އަޅާ ފޮރުވިގެންނެވެ. "ދަރިފުޅާ. މިހިރީ ހޫނު ފެނާއި ނާސްތާ ގެނެސްފައި. އަވަހަށް ތެދުވެ މޫނުދޮވެލާ ހަދައިގެން ކާން އިށީދޭ. "

މަލަކާގެ އެދިވަޑައިގަތުމުގެ މަތިން ތެދުވެފައި ލާވަން ހޫނުފެނުން މޫނު ދޮވެލާ ތާޒާވެލިއެވެ. ކިރު ތަށްޓަކާއެކު ތާޒާ ޗީޒް އަދި ޕާނާއި މޭވާވެސް ހުއްޓެވެ. ލާވަން ކާ ހިތްނުވިޔަސް މަންމަގެ ހިތްޕުޅު ހަމަޖައްސާލަދޭން ކާން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ގަދަކަމުންވެސް އަރުތެރެއިން އެތެރެވީ އެންމެ ޕާންފޮތްޗެކެވެ. ކިރުތަށިވެސް މުޅިން ހުސްކޮށެއް ނުލެވުނެވެ. ޚާދިމާ ތަށިތައް ނަގައިގެން ބޭރަށް ނުކުތުމުން ދެމައިން އެކަނިވިއެވެ. ލާވަން އެނދުގައި އިށީނުމުން މަލަކާވެސް ގާތުގައި އިށދެވަޑައިގަތެވެ.

"ދަރިފުޅާ. މަންމަ ގާތުބުނެބަލަ. ތިހާ ހިތާމަކުރަނީ ކޮންކަމަކާ؟ މަންމަ ކިތައްފަހަރު ސުވާލުކޮށްފިން. ދަރިފުޅު ސިއްރުކޮށްގެން ހުއްޓަސް ތިއުޅެނީ ބޮޑު ހިތާމައެއްގައިކަން މަންމައަށް އިހުސާސްކުރެވޭ. ދަރިއެއްގެ ގައިގާ އަޅާ ވޭން މަންމައެއްގެ ގައިގާ ނާޅާނެ ގޮތަކީ ނެތްގޮތެއް..........." މަލަކާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ.

"މަންމާ. މިއީ އަޅުގަނޑު އަމިއްލައަށް ހޯދައިގަތް ހިތާމައެއް. މިކަމުގެ ނިމުމަކީ މަރު އެނޫންގޮތަކަށް މި ހިތާމައެއް ނުފިލާނެ މަންމާ......" ލާވަންގެ އުއްމީދު ކެނޑިފައިވާ ޖަވާބާއި ލޮލުން އޮހިގަތް ކަރުނަތައް މަލަކާގެ ހިތްޕުޅަށް ބަދުރާސްތު ނުކުރެވޭފަދަ އަސަރުތަކެއް ކުރުވައިފިއެވެ. މަލަކާގެ ލޯފުޅުންވެސް ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ކަރުނަފޮދު ފައިބަައިގަތެވެ.

"ތިހާ މާޔޫސްނުވެ ދަރިފުޅަށް ކުރިމަތިވެފައިވަ ހިތާމަ މަންމައާއި ނިކަން ހިއްސާކޮށްބަލަ..........."

"މަންމާ. އަޅުގަނޑު ހަލަބަށް ނުފޮނުވިނަމަ..........."

"ކީއްވެ ދަރިފުޅާ؟ ޔޫގަންނާ ކޯފާވާ ކަހަލަ ކަމެއް ދަރިފުޅު ކުރީތަ؟ "

"ނޫން....."

"ޒައިތޫންގެ ފަރާތްޕުޅުން ދެރަވާފަދަ ކަމެއް ކުރިމަތީތަ؟ ނޫނީ ދާނިޔަލްއާއި މައްސަލައެއް ޖެހުނީތަ؟ "

"ނޫން މަންމާ. އެއާއިލާގެ އެންމެހާ ބޭފުޅުންގެ މެހުމާންދާރީއާއި ހެޔޮކަމަށް އަޅުގަނޑުގެ ހިތް ހަމަ ޝުކުރުން ފުރިފައިވަނީ."

"ވީއިރު ކޮންކަމެއް ދަރިފުޅާ؟ މަންމައަށް ވިސްނަ ވިސްނާ ނޭގުނު..."

"މަންމަ ދުވަހަކުވެސް ހަލަބް ރަސްގެފާނުގެ ދަރިކަނބަލުން ލޫސީ ދެކެވަޑައިގެންނެވިންތޯ؟ "

"އާހް. ދަރިފުޅުގެ ހިތާމައިގެ އަސްލަކީ ލޫސީތަ؟ ދަރިފުޅަށް ލޫސީދެކެ ލޯޯބިވެވުނީތަ؟ އާނ މަންމަ ދެކުނިން. އެއީ އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ރީތި ފުރިހަމަކަމެއް ލިބިފައިވާ އަންހެންކުއްޖެއް. ދަރިފުޅުގެ ބައްޕަގެ ގާތު ދަންނަވައިގެން އެ ކައިވެނި ހަމަޖައްސާނަން. ދާނިޔަލްއާއި ޒާރާގެ ކައިވެންޏަށްވެސް ޒައިތޫން ވަނީ އައްސަވާފައި. މިއަށްވުރެ ބޮޑު އުފަލެއް ލިބޭނެތަ؟ ދަރިފުޅު އެއްގޮތަކަށްވެސް ހިތާމަ ނުކުރޭ. މި ދެކައިވެނި ވަރަށް އަަވަހަށް ހަމަޖައްސައިލެވޭނެ. ހިތާމައަކީ ބޭކާރުކަމެއް. ތިއީ ތަގުދީރުގައި ލިޔެ ނިމިފައިވާ ކައިވެންޏެއްކަމަށް ބަލާ....."މަލަކާ ދަރިފުޅުގެ ބުރަކަށީގައި ފިރުމައިލެއްވިއެވެ.

މަންމާފުޅުގެ ވާހަކަތަކުން ލާވަންއަށް ލިބުނު ޔަގީންކަމެއްގެ ސަބަބުން ދެލޮލުން ވިދުމެއް ފެނުނެވެ.

އެވަގުތު އެކޮޓަރީގެ ތެރެއަށް ލާވަންގެ ބައްޕާފުޅު ދާރިއަސް އާއި ބޭބެ ލޫކާވެސް ވަދެގެން އައެވެ. ރަސްގެފާނަށް އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން މަލަކާއާއި އެކު ލާވަންވެސް ތެދުވެ އަދަބުވެރިކަމާއެކު ބަލަން ތިއްބެވެ. ލޫކާއަކީ ފާދިރީއަކަށް ވުމަށް ކިޔަވަމުންދާ ޒުވާނެކެވެ. ގިނަވަގުތު އޭނަ އުޅެނީ ދީނީ ތައުލީމު ހާސިލުކުރުމުގައެވެ. އޭނައަކީ ވަރަށް މަޑުމައިތިރި އަޚުލާގު ރަގަޅު ޒުވާނެކެވެ. ލާވަންއާއި ލޫކާއާއި ދެމެދު އަޚުވަންތަކަމުގެ ގުޅުމާއި ލޯބި އޮންނަނީ އިންތިހާއަށެވެ. ލާވަންގެ ލޮލުގައި ނުހިކި ހުރި ކަރުނަތިކިތައް ފެނިފައި ލޫކާ ހާސްވިއެވެ.

"ލާވަން. ކިހިނެއްވީ؟ ކީއްވެ ރޮއިފަ ތިހިރީ. "

"ލޫކާ. ލާވަން ހަލަބަށް ގޮސްފައި ޔޫގަންނާގެ ދަރިކަނބަލުން ލޫސީއާއި ދިމާވެ އެދެކުދިންގެ ހިތުގައި އެކަކު އަނެކަކަށްޓަކާ ލޯބި އުފެދި ކައިވެނީގެ ގޮތުން ގުޅެން ބޭނުންވަނީ........." މަލަކާ ހިނިތުންވުމާއެކު ފިރިކަލުންނަށް ބައްލަވައިލެއްވިއިރު އޭނަގެ މޫނުފުޅުމަތިން ކޯފާގެ އަސަރު ފެނެއެވެ.

"އެ ނުލަފާ ކުއްޖާއާއި އޭނަގެ ފިނޑި ބައްޕަގެ ވާހަކަ މިއަދަށްފަހު ދައްކައިގެން ނުވާނެ. ތިކަމެއް ނުވާނެ.." ދާރިޔަސް އަމުރުވެރިގޮތަކަށް ވިދާޅުވުމުން އެންމެންނަށް ކުއްލި ހައިރާންކަމެއް ލިބުނެވެ. ކަންބޮޑުވުމާއެކު ދާރިޔަސްގެ މޫނަށް ހުރިހާ ލޯތަކެއް ހުއްޓުނީ އިތުރު ތަފްސީލަކަށް ބޭނުންވާ ފަދައިންނެވެ. ލާވަންގެ ހިތަށް އެތައް ޓަނުގެ ބުރައެއް ވައްޓައިލެވުނުފަދަ ނުބައި އިހުސާސް ކުރެވުމާއެކު ދެލޮލުން ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ކަރުނަ ތިކިތައް ތިރިއަށް ދެމިގަތެވެ. ހިނދުކޮޅަކަށް ލިބުނު އުފާތައް ސައިބޯނި ބޮތްކެއްފަދައިން ނެތިގެން ދިޔައެވެ.

"ޔޫގަންނާ ދެކެ ތިހާ ކޯފާވި ސަބަބެއްވެސް އޮންނަންވާނެއްނު. ކިހިނެއްވީތޯ؟ "މަލަކާގެ ހިތްޕުޅުވެސް ކުދިކުދި ވެގެން ފައިބައިގަތެވެ. ދެރަފުޅުވީވަރު މޫނުމަތިން ފެންނާން ހުއްޓެވެ.

"އަރަބިން ހަލަބުގެ ކިއްލާ ފަތަހަކޮށްފި. އެ ފިނޑި ޔޫގަންނާ އިސްލާމްވެ އެމީހުންނާއި ގުޅިއްޖެ. ބަދުނަސީބު ޒައިތޫންއާއި އެދެމަފިރިންގެ ދަރިންނާއި ސިފައިންވެސް އެ ދީނަށް ވަދެފި. ލާވަން ހަމަ މިހާރު އެ ކުއްޖާ މަތިން ހަދާން ނައްތާލާ. އަހަރެންގެ ހިޔާވައްސަކަށް އެނުލަފާ ކުއްޖާއަށް ދުވަހަކު ނުވަދެވޭނެ..." ދާރިޔަސްގެ ހަރުކަށި ޖުމްލަތަކުން ލާވަންގެ ހިތަށް ކެތްނުކުރެވި ހިތާމަތައް ވީ އިތުރެވެ.

"ލޯބިވާ ބައްޕާފުޅު. އަޅުގަނޑަށް ރަހުމް ކުރައްވާ....."

"މިބުނަނީނު ކަލޭގެ ހިތުން ލޫސީގެ ނަންވެސް ފިލުވައިލާށޭ. އެކަން ނުކުރެވެންޏާ ކަލޭ މަރުވޭ...." ކޯފާގަދަވެގެން ގޮސް ރޫރޫއަޅާ އަޑުފުޅަކުން ދާރިޔަސް ހަޅޭއްފުޅު ލައްވައިގަތެވެ. ލާވަންގެ ހިތަށް ކުރި ފުން އަސަރަކުން ހެޔަށް ގޮތެއްވެ ހަށިގަނޑުގެ ބާރުހުސްވެ ވެއްޓެން ދިޔައިރު ލޫކާއަށް ހިފަހައްޓައިލެވުނީ ކިރިޔާއެވެ. ހޭނެތިފައި އޮތް ލާވަން އެނދުގައި ބޭއްވިއިރު މަލަކާއަށްވެސް ކެތްނުކުރެވިގެން ކީރިތުފުޅު ކުރެއްވިއްޖެއެވެ. ދަރިފުޅުގެ ޚަބަރު ހުސްވުމުން އެކަމަނާގެ ހިތްޕުޅުގައި އެތައް ޖަޒުބާތުތަކެއް ހިނގާލައިފިއެވެ. ލާވަންގެ ގައިގާ ފިރުމައިލައްވަމުން ލާވަންގެ ނަމުން އެތައް ފަހަރު ގޮވާލެއްވިއެވެ.

"ބައްޕާފުޅު. ކޮއްކޮގެ މައްޗަށް ރަހުމްކުރައްވާ. އާދޭސްކޮށްފައި ދަންނަވަން...."ލޫކާ އޭނަގެ ބައްޕަ ދާރިޔަސްއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލިއެވެ.

"ލޫކާ ތިއީ ކަލެއާއި ބެހޭކަމެއްނޫން. ނުބެހޭ ކަންތައްތަކާއި ނުބެހި ހުރޭ....." ދާރިޔަސް ގެ ކޯފާ މަޑެއްނުވިއެވެ. އެރާގުގައި ހަމްދަރުދީއެއް އަޅާލުމެއް ނެތެވެ.

"ބައްޕާފުޅު ބައްލަވާ. ކޮއްކޮ އެވަނީ ވަރަށް ބޮޑު ހިތާމައެއްގައި....."

"އޭނަ މަރުވާން ބާއްވާ..." ދާރިޔަސް އެއްވެސް ރަހުމެއް ނެތް ގޮތަކަށް ވިދާޅުވެފައި އެތަނުން ނުކުމެ ވަޑައިގެންނެވީއެވެ.

މަލަކާގެ އިތުރުން ލޫކާއަށްވެސް ކޮއްކޮގެ ހާލުފެނި ކަންބޮޑުވެގެން ލޯ ކަރުނުން ފުރުނެވެ.

"މަންމާފުޅު. ކިހިނެއްތޯ ދެން ހަދަންވީ؟ " ލޫކާ ފެން ކަންވާރަކުން ލާވަންގެ މޫނަށް ފެންފޮދެއް ވިއްސައިލިއެވެ. ނަމަވެސް ހޭއެރުމުގެ އެއްވެސް ނިޝާނެއް ނުފެނުނެވެ.

"ލޫކާ. އަވަހަށް ޑޮކްޓަރަކު ގެނެސްދީ. ނޫނީ ކޮއްކޮގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުމެއް ވެދާނެ..."

ލޫކާ ދުވަމުން ކަހަލަގޮތަކަށް ކޮޓަރިން ނުކުމެގެން ދިޔުމުން މަލަކާ ލާވަންގެ މޫނުގައި ފިނިފެން އުނގުޅާ ކެލާފަދަ ތަކެތިވެސް ލައިގެން ހޭއަރުވަން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. އިރުގަނޑެއްނުވަނީސް ޑޮކްޓަރަކު ގޮވައިގެން ލޫކާ ވަނުމުން މަލަކާގެ ހިތްޕުޅަށް ކުޑަ އުއްމީދެއް ލިބި ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ޑޮކްޓަރ ލާވަން ރަގަޅަށް ބަލާލުމަށްފަހު ބުނީ ސިކުނޑިއަށް ނުއުފުލޭވަރުގެ ބޮޑު ހިތާމައެއް ކުރިމަތިވުމުން ހޭނެތުނީ ކަމަށެވެ.

"ޑޮކްޓަރ. ކޮއްކޮ ހޭ އަރާނީ ކިހާއިރަކުންތަ؟ "

"ސާހިބާ. މާ ލަހެއްނުވާނެ." ޑޮކްޓަރު އޭނަގެ ދަބަސް ހުޅުވާލައިގެން ނެގި ބޭސްފުޅި ތަކަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ.

"އެކަމަކު ހީވަނީ ހަމަ މަރުވެފައި އޮތްހެން. ޑޮކްޓަރ އަވަސްކުރޭ..." ލޫކާ ކަންބޮޑުވުމާއެކު ބުނެލިއެވެ.

"ދޭންވާ ބޭސް އަޅުގަނޑު މިބަލަނީ. ކެތްކުރައްވާ.."

"އެކަމަކު ނޭވާ ލާހެނެއްވެސް ހިޔެއްނުވޭ.." ލޫކާ ލާވަންގެ މޭމަތީގައި އަތް ޖައްސާލަމުން ހާސްކަމާއެކު ބުނަމުން ދިޔައެވެ.

"އިއްޒަތްތެރި ސާހިބާ. ކަންބޮޑުވެ ވަޑައިގަންނަވާ ވަރަކަށް އެ މަނިކުފާނުގެ ހާލު ގޯހެއްނޫން. އެހާ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ނުދޭ. އަޅުގަނޑަށް ވަގުތު ދެއްވާ. މަނިކުފާނުގެ ކޮއްކޯފުޅު ހޭ އަރާނެ....." ޑޮކްޓަރ ދަބަހުން ނެގި ފުޅިއަކުން ކުނޑިތަކެއް ކަހަލަ އެއްޗެއް ލާވަންގެ ނޭފަތަށް އަޅާފައި އިރުކޮޅެއްވާންދެން ބަލަން ހުރެފައި އަނެއްކާވެސް އެހެން ބާވަތެއްގެ ފުޅިއެއް ނޭފަތާއި ކައިރިކޮށްލައިފިއެވެ. އެވަސް ޖެހުމާއެކު މޫނުމަތީގައިވާ ހުދުކަން ކެނޑި ކުލަ ރީތިވެއްޖެއެވެ. ބޯ އެސްފިޔަތައް ތަޅުވާލާފައި ލޯ ހުޅުވާލައިފިއެވެ. ވަށައިގެން ހޯދާލިއެވެ.

"ކޮއްކޯ. ހިތްވަރުކުރޭ. ހުރިހާކަމެއް ރަގަޅުވާނެ...." ލޫކާ ލާވަންގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދިނެވެ.

ލާވަންގެ އެސްފިޔަތައް ފުރޭނިގެން ކަރުނަތައް އަންނަތަން ފެނުމުން ލޫކާއަކަށްވެސް ނުހިފެހެއްޓުނެވެ. ކަރުނަތައް އޭގެ މަގާމު ދޫކޮށްފައި އޮހިގަތެވެ. މަލަކާވެސް ފަށުވި ރުމާލެއްގެ އެހީގައި އިރުއިރުކޮޅާ ކަރުނަތައް ފޮހެލަމުން ހަމަޖެހެން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.

"ކޮއްކޮގެ ލޯބީގެ ހަގީގަތް އަހަންނަށްވެސް އެނގޭ. ދެރަނުވޭ. ބޭބެއަށް ކޮށްދެވުނު ހުރިހާ މަސައްކަތެއްކޮށް ތި ދެކުދިން ގުޅުވަން އެހީތެރިވެ ދޭނަން. ބައްޕާފުޅަށް އާދޭސްކުރުމުން ހިތް ބަދަލުވާނެކަމުގެ އުއްމީދެއް ނުގެއްލޭ.. ބައްޕަ ގަބޫލުފުޅުވާނެ...."

"ބޭބޭފުޅު ބައްޕައާއި އެވާހަކަދައްކާނެ ކަމެއްނެތް. އެއީ ބޭކާރުކަމެއް. ބައްޕާފުޅުގެ ރުހުމެއް ނުލިބޭނެ. މި ހިތާމައިން ސަލާމަތްވާނީ ހަމައެކަނި މަރުވީމަ. އަޅުގަނޑު މަރުވާތޯ ދުޢާކޮށްދެއްވާ. އެނޫންގޮތަކަށް މި ހިތާމައަށް ނިމުމެއް ނެތް....."

"ތިހާ މާޔޫސްވާގޮތަށް ވާހަކަ ނުދައްކަބަލަ. ބައްޕަ ގަބޫލުފުޅުކުރައްވާނެކަން ޔަގީން. އެއްވެސް ބައްޕައަކަށް ތިމާގެ ދަރިއަކު މަރުގެ އަނގައިގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލާކަށް ނުކެރޭނެ. ބައްޕަގެ ޚިޔާލު ބަދަލުވާނެ. ކޮއްކޮ އަވަހަށް ރަގަޅުވޭ..." ލޫކާ ބުނެލިއެވެ.

"ބައްޕާފުޅުގެ ހަރުކަށި މިޒާޖު ބޭބެއަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ. އެގޮތަށް ވިދާޅުވި އެއްޗެއް ދޫނުކުރައްވާ ގޮތުގައި ހިފަހައްޓަވާނެ. އަޅުގަނޑަށް ޔަގީންވާ ކަމަކީ ބައްޕަ މުސްލިމުންނަށް ރަހުމް ނުކުރާނެކަން. އަދި ޔޫގަންނާއަށް މަރުހަބާ ދުވަހަކު ނުކިޔާނެކަން......."

"ދަރިފުޅާ ލާވަން ތިބުނީ ރަގަޅަށް. ބައްޕާފުޅުގެ ކޯފާގެ ގަދަކަން ނުދަންނަ މީހެއް މިތާކު ނެތް. އެކަމަކު މަންމައާއި ބޭބެ މަަސައްކަތްކޮށްގެން ބައްޕަގެ ރުހުން ހޯދާނަން.. ދަރިފުޅު ލޫސީއަށްޓަކާ ހިތްވަރުކުރަން ވާނެ. ލޫސީއަށް މި ޚަބަރު ލިބޭހިނދު އެކުއްޖާއަށް ކެތްކުރެވޭނެތަ. ދަރިފުޅާ ހިތްވަރުކުރޭ............." މަލަކާ ލާވަންގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ފިރުމާލައްވާފައި ވިދާޅުވިއެވެ.

އެވަގުތު ދާރިޔަސް ކޮޓަރިއަށް ވަދެވަޑައިގަތެވެ. އާދައިގެ މަތިން ބުމަ ކައިރިކޮށްލައިގެން ކޯފާގެ އަސަރުތައް ފެންނަ މޫނެކެވެ. ހަރުކަށިކަން ނޫން އެހެން އެއްްޗެއް އެމޫނަކުން ނުފެނެއެވެ.

"ލޫކާ. މިހާރު ލާވަންއަށް ރަގަޅުތަ؟ "

"ނޫން ބައްޕާފުޅާ. ވަރަށް ދެރަ. އަދިވެސް ކޮއްކޮގެ ހާލު ރަގަޅެއްނޫން. ބައްޕަގެ ރުހުން ދެއްވާ. އެނޫންގޮތަކަށް ލާވަންއަށް ޝިފާއެއް ނުލިބޭނެ." ލޫކާ އުއްމީދީ ނަޒަރަކުން ބަލައިލިއެވެ.

"ލޫކާ އޭނައަށް ވިސްނައިދީ. އެމޮޔަ ޚިޔާލުތަކުން ނުކުމެ ހޭޖެހޭށޭ އޭނަ ގާތުގައި ބުނޭ. މުސްލިމުންނާއިމެދު އަހަރެންގެ ހިތުގައި އެއްވެސް ރަހުމެއް ކުލުނެއްނެތް. އަހަރެން ދުވަހަކު ގަބޫލުވާނެ ކަމެއްނޫން..." ދާރިޔަސް ވިދާޅުވިއެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނައިދޭން މަސައްކަތްކުރިން. ނަމަވެސް ބައެއްފަހަރު ހިތަކީ އަމިއްލަ އިޚުތިޔާރުގައިވާ އެއްޗެއް ނޫން....." ލޫކާ އިސްޖަހަމުން ބުނެލިއެވެ. ބައްޕާފުޅުގެ މޫނުން ފެނުނު ހަރުކަށިކަން އޭނަވެސް ޖެހިލުން ކުރުވައިފިއެވެ. ލާވަން ބުނިފަދައިން މަރުވިނަމަވެސް ބައްޕަ ގޮތްދޫކުރާނެހެނެއް ހިޔެއް ނުވެއެވެ.

ދާރިޔަސް އެނދުކައިރިއަށް ޖެހިވަޑައިގަތެވެ.

"ލާވަން. ކަލޭ ލޫސީގެ މަތިން ހަދާން ނައްތާލަން އަހަރެން މި އަމުރުކުރަނީ. އަހަރެންގެ ހިތުގައި ޔޫގަންނާގެ އާއިލާއާއިމެދު ނަފްރަތު ނޫން އެހެން އެއްޗެއް ނުވޭ، އަހަރެމެންގެ މި ލޯބިވާ ދީން ދޫކޮށް ފަގީރު އަރަބިންނަށް ހެއްލި އެމީހުންނާއި ބައިވެރިވީ. ކަލެއަކަށް ލާހިކެއްނޫން އެކަހަލަ ކުއްޖަކާއި ކައިރިވާކަށް. އެސުންޕާ ކުއްޖާގެ ޚިޔާލު ހިތުން ނެރޭ. ނޫނީ އަހަރެންގެ ދެއަތުން ކަލޭ މަރާލާނަން...."

ލާވަންގެ ލޮލުގައި ތާޒާ ކަރުނަތައް ގިނަވެގަތެވެ.

"ތިއީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއް. ކަލޭ ފިޑި އަންހެނެއް ފަދައިން ރޯއިރު ލަދުގަންނަން ޖެހޭނެ. މޮޔަކަމުގެ އިންތިހާ. ތިގޮތަށް ކަރުނަ އޮއްސުމުގެ ބޭނުމެއް ނިކަން ބުނެބަލަ. ކިތަންމެ ވަރަށް ރުޔަސް މަގޭ ހިތަށް އަސަރެއް ނުކުރާނެ. ތިޔަ ޒާތުގެ ކަރުނައަކީ އަގެއް ހުރި އެއްޗެއް ނޫން. މިއަދަށްފަހު ތި ކަރުނަ ދެކޭކަށް އަހަރެން ނާންނާނަން. އަދި ތި މޮޔަ ކަންތައް ހުއްޓާނުލައިފިއްޔާ ވީހާވެސް ހަރުކަށި އަދަބެއް ދޭނެކަން ހަދާން ކުރާތި..."

ދާރިޔަސްގެ ރަހުމް ކުޑަކަމުން އެންމެންގެ ބަސްތައް ހުއްޓުނެވެ.

ނުނިމޭ

ކޮމެންޓް 0